Bescherm je slimme huis: fysieke en virtuele gevaren om voor op te passen

Een slim huis kan je wooncomfort aanzienlijk vergroten. Met een klik of spraakcommando past je slimme thermostaat de temperatuur aan of schakel je het vergeten zolderlicht uit. In steeds meer huishoudens is dit een volledig geautomatiseerde, dagelijkse gang van zaken. Daar hangt wel een prijskaartje aan en die bestaat niet alleen uit de aanschaf en installatie van al die slimme apparaten. 

Fysieke gevaren

Hoewel het aantal woninginbraken sinds 2012 alleen maar is afgenomen, blijft de vrees voor een inbraak onder veel Nederlanders bestaan. Die vrees is ook niet onterecht, want in 2025 werden er toch nog 21.600 gemeld. In grote steden als Utrecht en Zoetermeer nam het aantal inbraken zelfs toe. Extra maatregelen zoals veiligheidssloten, een buur die af en toe de post ophaalt en een alarmsysteem blijven dus in veel gevallen nodig.

Een slim alarmsysteem, vaak in combinatie met een slimme deurbel, is dan ook een van de eerste slimme apparaten die mensen doorgaans aanschaffen. De deurbelcamera registreert iedere bezoeker en de beelden kunnen als bewijsmateriaal dienen voor de politie. Slimme lampen kunnen inbrekers afschrikken door automatisch in- en uit te schakelen op vaste tijden, waardoor het lijkt alsof de bewoner thuis is.

Virtuele gevaren

Slimme apparaten kunnen dus prima ingezet worden voor de beveiliging van je woning, eigendommen en uiteraard jouzelf. Maar waar ze een barrière vormen voor fysieke inbrekers, openen ze weer een andere deur voor hun virtuele collega’s. Zo zou een hacker je slimme alarmsysteem zomaar kunnen uitschakelen. Maar ook andere, op het eerste gezicht onschuldige slimme apparaten vormen populaire doelwitten voor cybercriminelen.

Deze apparaten verzamelen, bewaren en verwerken een enorme hoeveelheid vertrouwelijke gegevens, zoals je dagelijkse routines, dieetvoorkeuren en favoriete series. Toch is er nog geen uniforme beveiligingsstandaard voor slimme apparaten, en varieert de beveiliging sterk per apparaat.

Tips

Mensen gaan er vaak te snel van uit dat de fabrikant, vooral als het om een bekende naam gaat, al de nodige voorzorgsmaatregelen heeft getroffen. Toch is dit lang niet altijd het geval. Je zult dus zelf nog wat extra stappen moeten ondernemen om de beveiliging waterdicht te maken:

Veilig netwerk

Beveilig het wifi-netwerk met een sterk wachtwoord en stel, als dat kan, WPA3-encryptie in. Het is nog beter om een afzonderlijk netwerk in te stellen voor je slimme apparaten. Zo hou je de potentieel kwetsbare slimme apparaten gescheiden van het netwerk dat je bijvoorbeeld gebruikt voor werk- en bankzaken.

Een VPN kan je netwerk ook veel veiliger maken door je dataverkeer te versleutelen en je IP-adres te verbergen, wat je online privacy vergroot. Het is in dit geval belangrijk om voor de beste goedkope VPN te kiezen. Een VPN hoeft niet duur te zijn, maar volledig gratis VPN’s kun je beter vermijden. Gratis VPN-diensten bieden vaak gebrekkige ondersteuning en kunnen je persoonlijke gegevens verzamelen.

Inloggen

De meeste slimme apparaten kun je beheren via een app. Daar is een wachtwoord voor nodig, maar wachtwoorden raken nog weleens betrokken bij datalekken. Vooral als dezelfde wachtwoorden voor meerdere accounts gebruikt worden, vormen ze een groot risico. Voorkom het hergebruiken van wachtwoorden koste wat kost en stel bij voorkeur tweefactorauthenticatie in.

Updaten

Vaak zijn slimme apparaten zo ingesteld dat ze automatisch updaten, maar er zijn altijd uitzonderingen. Controleer daarom altijd of de optie voor automatische updates is ingeschakeld. Dit geldt voor zowel software-  als firmware-updates.

Onderzoeken

Het advies om zelf op onderzoek uit te gaan, is misschien nog wel de belangrijkste tip. Heb je een bepaald product op het oog? Ga dan eerst na of de fabrikant in het verleden te maken heeft gehad met datalekken of andere beveiligingsproblemen. Lees je ook alvast in over bijvoorbeeld de manier waarop met jouw gegevens wordt omgegaan en welke invloed je daar later op kan uitoefenen.